W GUSZ ECJON ZNALEZIONO KAŁAMARZ Z CZASÓW DRUGIEJ ŚWIĄTYNI
Podczas prac na stanowisku archeologicznym w Gusz Ecjon odkryto rzadkie znalezisko archeologiczne – nienaruszony kałamarz datowany na koniec okresu drugiej świątyni.
Kałamarz, na który natrafiono wewnątrz dużego budynku z okresu drugiej świątyni, to gliniany cylinder o płaskim dnie; posiada okrągły uchwyt i wąski otwór z nachyloną do wewnątrz krawędzią, przez który wlewano atrament i wkładano pióro. Kałamarz z tego okresu uważany jest za rzadkie znalezisko, a podobne artefakty odkryto jedynie w kilkunastu miejscach w całym kraju.
Odkrycie kałamarza potwierdza hipotezę, że w okresie drugiej świątyni umiejętność czytania i pisania była wśród ludności żydowskiej w Izraelu stosunkowo powszechna. Kałamarz prawdopodobnie należał do skryby lub kupca, który mieszkał tam w latach poprzedzających zniszczenie świątyni jerozolimskiej.
Hanania Hizami, urzędnik ds. archeologii w Administracji Cywilnej, powiedział: „Te rzadkie przedmioty to kolejne znaleziska stanowiące część bogatego zbioru odkryć dokonanych przez Dział Archeologii w Administracji Cywilnej; są to historyczne i narodowe dobra kulturowe. Cieszę się, że wciąż znajdujemy nowe eksponaty, które znacząco przyczyniają się do badania historii Żydów na tym obszarze".

(źródło: Arutz Sheva)

(źródło: Facebook - The Temple Institute)
Na podstawie: Arutz Sheva - 2nd Temple era inkwell found in Gush Etzion
KAŁAMARZE Z QUMRAN
Starożytne kałamarze znaleziono również w Qumran – informacje o tych artefaktach zamieszczono w jednym z numerów magazynu Biblical Archeology Review z 1994 roku:
Kałamarze z Qumran wzbudzają więcej niż przelotne zainteresowanie. Dotyczą one kilku ważnych kwestii – tego, czy zwoje znad Morza Martwego zostały napisane w Qumran, jaki był charakter tamtejszej osady (wspólnota religijna, willa zimowa, forteca wojskowa czy placówka handlowa), czy istniał związek między osadą Qumran a zwojami, a także – jaki charakter miała sama biblioteka. Dlatego odkrycie kolejnego kałamarza w tym miejscu jest bardzo ważne, a „nowy” kałamarz jest również bardzo piękny i dość nietypowy.
Do tej pory opublikowano zdjęcia pięciu kałamarzy wiązanych z Qumran. W katalogu prywatnej kolekcji Martina Schøyena w Oslo pojawił się szósty. Martin Schøyen napisał tam, że „uczeni są zawsze mile widziani, jeśli chodzi o badania i publikowanie materiałów” dotyczących kolekcji. Dotrzymał słowa – był bardzo pomocny w dostarczaniu informacji i dobrego zdjęcia kałamarza.
Według informacji dostarczonych przez pana Schøyena kałamarz został odkryty w ruinach Qumran przez Beduinów z plemienia Ta'amireh około 1950 roku, po tym, jak odnaleziono zwoje, ale zanim Roland de Vaux rozpoczął w 1951 wykopaliska w ruinach. (Oczywiście, gdyby kałamarz został wydobyty w sposób naukowy, mielibyśmy więcej informacji o dokładnym miejscu znalezienia go w Qumran; nie jest to jednak powód, aby ignorować informacje, jakich dostarcza to znalezisko.) Beduin zabrał kałamarz do Kando, sprzedawcy antyków, który był zaangażowany w kilka transakcji dotyczących odkryć w Qumran. Kiedy Beduin wrócił do Qumran, de Vaux prowadził już wykopaliska. Kando potwierdził tę historię w 1993 roku.
Kałamarz jest wykonany z brązu i ma na górze dwa uchwyty, które można obracać w przeciwnych kierunkach. Ma nieco ponad 8 cm wysokości i taką samą średnicę. Jego kształt różni się jednak od innych znanych kałamarzy z Qumran.
Ten „nowy” kałamarz dostarcza dalszych dowodów, że w osadzie Qumran rzeczywiście odbywało się pisanie zwojów.

Najnowszy [w 1994 r.] kałamarz z Qumran był w rzeczywistości jednym z pierwszych odnalezionych w wiosce. Odkrył go pewien Beduin około 1950 roku, zanim archeolodzy rozpoczęli wykopaliska; ten piękny kałamarz z brązu został sprzedany przez Kando, sprzedawcę antyków z Betlejem, norweskiemu kolekcjonerowi, który udostępnił go do badań naukowych.
Kałamarz ma okrągły kształt; posiada podstawkę oraz ruchomy uchwyt. Różni się od pozostałych kałamarzy znalezionych w Qumran.

Kałamarze z Qumran – dwa zostały odnalezione przez Rolanda De Vaux w pomieszczeniu, które nazwał „skryptorium”, a trzeci znajdował się w sali obok. Pokazany na środku kałamarz z brązu oraz dwa pozostałe (z ceramiki) mają charakterystyczny dla swojej epoki kształt cylindra o płaskim dnie.

Kałamarz znaleziony w Qumran w latach 1960 – w jego wnętrzu był jeszcze zaschnięty atrament. Wymiary – 5,5 cm wysokości i 3,9 cm średnicy.

Kałamarz kupiony od Beduina po zachodniej stronie Jordanu – ma kształt podobny do bohatera naszego artykułu, chociaż jest trochę mniejszy. Jego pochodzenie jest nieznane.
Na podstawie: BAS Library - A Hub of Scribal Activity?
- Tagi: Betlejem, Biblical Archeology Review, czasy drugiej świątyni, Gusz Ecjon, Hanania Hizami, historia Żydów, Jordan, Morze Martwe, okres drugiej światynii, Qumran, Roland de Vaux, zniszczenie świątyni jerozolimskiej, zwoje znad Morza Martwego
