JAK SMAKUJĄ DAKTYLE WYHODOWANE Z NASION SPRZED DWÓCH TYSIĘCY LAT?

Nie tak słodki jak daktyl Medjool, wcale nie lepki, z przyjemnym posmakiem miodu – tak dr Sarah Sallon opisuje smak daktyli wyhodowanych z nasion sprzed 2000 lat.

Dr Sallon jest jednym z nielicznych szczęśliwców, którzy mieli okazję spróbować jednego ze 111 starożytnych judejskich daktyli zebranych we wrześniu w kibucu Ketura w południowym Izraelu. Te żniwa przyciągnęły uwagę światowych mediów.

Do dokonania pozornie niemożliwego z botanicznego punktu widzenia wyczynu potrzeba było aż 15 lat cierpliwości, nadziei, oczekiwania i przełomowych technik rolniczych.

„Dopiero po dłuższym czasie zrozumiałam, jak mogę to zrobić, ponieważ z każdym nasionem ma się tylko jedną szansę” – opowiada dr Elaine Solowey, która pracuje w Instytucie Badań nad Środowiskiem Arava w kibucu Ketura.

Podczas gdy społeczności naukowe i rolnicze świętowały te przełomowe zbiory, tylko Sallon, Solowey, garstka innych naukowców zaangażowanych w projekt oraz kilku członków kibucu otrzymało możliwość skosztowania kawałków tej dawno utraconej odmiany daktyla, którą ostatnio jedzono w czasach Jezusa i Machabeuszy. Większość plonów jest zachowana do celów naukowych.

„Potrzebujemy wielu danych, aby przeprowadzić badania, określić właściwości i wartości odżywcze” – mówi dr Sallon ze szpitala Hadassah w Jerozolimie. Dlatego większość zbiorów została zabrana do laboratoriów badawczych.

Izraelscy naukowcy i ogrodnicy próbują teraz znaleźć sposób na „wykorzystanie tkanek i wykonanie setek tysięcy dokładnych replik” Hanny, palmy daktylowej, która wykiełkowała z nasion sprzed dwóch tysięcy lat.

HISTORIA NASION

W latach sześćdziesiątych słynny izraelski archeolog, profesor Yigal Yadin, podczas wykopalisk w Masadzie odkrył tysiące nasion daktyli zakopanych pod gruzami. Inne nasiona daktyli znaleziono w jaskiniach w pobliżu Morza Martwego. Wszystkie przechowywano w magazynie przez ponad 40 lat.

Dopiero dr Sallon zainicjowała projekt mający na celu wykiełkowanie starożytnych nasion, aby można było ponownie wprowadzić wymarłe rośliny uprawiane wcześniej w tym regionie i poznać ich właściwości. Była również ciekawa, jak te rośliny mogą być wykorzystywane w medycynie.

Współczesne badania wykazały, że daktyle korzystnie wpływają na trawienie, obniżają poziom cholesterolu, poprawiają pamięć, zwiększają produkcję krwi, są afrodyzjakiem i wzmacniają układ nerwowy.

W 2005 roku dr Sallon zwróciła się o pomoc do dr Solowey, eksperta od sterylnych upraw.

Dr Solowey namoczyła nasiona w wodzie enzymatycznej oraz w nawozie i posadziła je w sterylnej glebie doniczkowej w pojemnikach w szklarni. Sadzonki zostały później przeniesione do kibucu Ketura.

Nazwy palm daktylowych pochodzą od postaci biblijnych; są wszak chwalone w Biblii – a także w cywilizacji islamskiej, greckiej i rzymskiej – jako symbole piękna, płodności, pokoju i zwycięstwa.

Pierwsza ze starożytnych sadzonek daktyli, Matuzalem, nosi imię najstarszej osoby wymienionej w Biblii. Matuzalem otrzymał nawet w Księdze Rekordów Guinnessa tytuł najstarszego zasadzonego materiału siewnego.

Inne palmy daktylowe, które wyrosły z tych starożytnych nasion to Adam, Hanna, Judyta, Jonasz, Boaz i Uriel.

INSPIRACJA DLA KOLEJNYCH POKOLEŃ

Dr Sallon ma jeszcze inny cel, który ma nadzieję osiągnąć tak szybko, jak to możliwe: opublikowanie książki dla dzieci, którą napisała, aby pobudzić u najmłodszych zaciekawienie nauką.

„Napisałam o daktylu z punktu widzenia daktyla: zasypia on podczas oblężenia Masady i dosłownie budzi się w laboratorium. To opowieść dla dziecio naucei jej znaczeniu”.

Daktyle z palmy (źródło: nocamels.com)

Dr Elaine Solowey z Instytutu Arawa i Dr Sarah Sallon ze Szpitala Hadassa (źródło: nocamels.com)

Nasionko palmy daktylowej (źródło: nocamels.com)

Sadzonki wykiełkowane ze starożytnych nasion – imiona i wiek: A - Adam (110 miesiące), B - Jonasz (63 miesiące), C - Uriel (54 miesiące), D - Boaz (54 miesiące), E - Judyta (47 miesięcy), F – Hanna (88 miesięcy) (źródło: nocamels.com)

---

Na podstawie: 
nocamels.com - What Do 2,000-Year-Old Ancient Judean Dates Taste Like? Israeli Scientists Found Out