STAROŻYTNY WARSZTAT PRODUKCJI KAGANKÓW

Opracowanie Kasia Śmiałkowska | Opublikowane w piątek, 18 grudnia 2020

W Muzeum Izraela w Jerozolimie został wystawiony kompletny, rzadki warsztat produkcji lampek oliwnych z wczesnej epoki islamu, jaki istniał w Tyberiadzie nad brzegiem Jeziora Galilejskiego.

Podczas wykopalisk przeprowadzonych minionego lata przez Hebrajski Instytut Archeologiczny znaleziono pod gruzami spowodowanymi przez kilka trzęsień ziemi dziesięć kompletnych foremek do kształtowania lampek, piec, a także kilka nienaruszonych, nieużywanych kaganków pochodzących z VII-XI wieku.

Taki kompletny warsztat umożliwia „rzadki wgląd w procesy pracy w naszym regionie w czasach starożytnych” – powiedziała Liza Lurie, kustoszka Muzeum Izraela w dziale sztuki islamskiej i archeologii.

Fragmenty znaleziska – niektóre nadal pokryte ziemią – są teraz prezentowane na tymczasowej wystawie przy wejściu do skrzydła archeologicznego Muzeum Izraela, w sam raz na Chanukę, święto przesycone symboliką palenia lampek oliwnych.

Ponieważ śpieszono się, aby pokazać kolekcję na czas Święta Świateł, przedmioty nie zostały jeszcze naukowo udokumentowane ani zbadane, chociaż zmierzono je i sfotografowano in situ.

Odwiedzający wystawę będą mogli dowiedzieć się, jak rzemieślnicy zamieniali glinę w lampki ponad tysiąc lat temu – są to umiejętności, które mają coraz większe znaczenie teraz, gdy rzemieślnicy powracają do tradycyjnych korzeni.

Na lampkach i formach są wyrzeźbione ozdobne motywy roślinne i geometryczne, w tym pięcioboczna gwiazda. Zostały one odkryte w sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych i warsztatów, które zostały zniszczone podczas serii trzęsień ziemi w XI wieku. Wskazuje to, że rzemieślnicy i ich warsztaty stanowili w tamtych czasach część dzielnic mieszkalnych.

Oprócz warsztatu znaleziono także m.in. studnię głęboką na 11,5 metra oraz przewrócone ozdobne kolumny – mogą to być pozostałości dziedzińca-ogrodu.

Obejrzenie wystawy będzie wymagało zaplanowania, a Muzeum Izraela musi ograniczać liczbę osób, aby stosować się do przepisów dotyczących koronawirusa. Odwiedzający muszą zrobić rezerwację na określony dzień i godzinę oraz kupić bilety z wyprzedzeniem.

Zwykle podczas Chanuki muzeum byłoby pełne zwiedzających, ale w ciągu pierwszych ośmiu dni od ponownego otwarcia było w nim tylko 5000 osób dziennie.

Ci, którym uda się dotrzeć do muzeum, mogą obejrzeć także największą na świecie kolekcję menor – część ekspozycji stałej.

Formy do odciskania kaganków znalezione w Tyberiadzie [12 grudnia 2020 r.] (źródło: The Times of Israel)