RÓŻA JERYCHOŃSKA – SYMBOL ZMARTWYCHWSTANIA (3/4)
o związku między pustynnymi gryzoniami a różami
Kontynuacja: część 1/4 Wstęp, część 2/4
Chociaż wiele szkielecików róż jerychońskich występuje w gęstych zgrupowaniach, powszechnie widuje się też pojedyncze rośliny wzdłuż koryt wadi czy okresowych strumieni, co wskazuje na sposób rozprzestrzeniania się nasion. Nasiona tych roślin unoszą się na wodzie spływającej po powierzchni ziemi po opadach deszczu.
Okazuje się jednak, że ta migracja jest ściśle ograniczona. w dolnej części strumieni, gdzie płynie więcej wody, żyje więcej innych roślin – ale liczba róż jerychońskich się zmniejsza, aż wreszcie całkiem zanikają.
Tę zdumiewającą nieobecność róż jerychońskich w dolnych partiach strumieni wyjaśnia zachowanie gryzonia o nazwie suwak tłusty (który sam w sobie charakteryzuje się ciekawymi przystosowaniami do życia w trudnych warunkach: Wikipedia - Suwak tłusty). Suwaki żyją w norkach, zapewniających im wszelką potrzebną ochronę. Występują często właśnie w dolnych częściach wadi, gdzie znajdują wiele zielonych roślin. Na wyższych terenach suwaków jest mniej – bo rzadsza jest też zieleń. Tam, gdzie rośnie najwięcej róż jerychońskich, nory suwaków są rzadkie – odległość między nimi wynosi pół kilometra albo i więcej.
Aby zrozumieć relacje między tymi gryzoniami a różą jerychońską, naukowcy umieścili kilka suchych szkielecików w klatce z suwakami. Zwierzęta rozłamały rośliny i owoce, po czym ze smakiem zjadły nasiona. Dlatego właśnie w dolnych partiach strumieni nie ma róż jerychońskich – ich nasiona zjadane są przez gryzonie. W miarę zanikania suwaków, na wyższych obszarach zwiększa się liczba róż.
Zaschnięty szkielecik rośliny posiada mechanizm uwalniania nasion, regulowany subtelnie przez ilość opadów; jest jednak zarazem łatwym celem dla zjadających nasiona gryzoni. Suwaki obawiają się jednak nocnych drapieżników, więc nie oddalają się od norek – odchodzą jedynie na kilkadziesiąt metrów.
Nieliczne suwaki, jakie mieszkają wśród gęściejszych zgrupowań róż w wyższych partiach wadi, mogą również roznosić nasiona na niewielkie odległości – prawdopodobnie to właśnie wyjaśnia obecność róż na wysokich zboczach wadi, gdzie nie mogła zanieść ich woda.
Suwaki (źródło: Wikimedia, by Joseph Smit - Proceedings of the Zoological Society of London 1884, Domena publiczna)
Suwak tłusty (źródło: Wikimedia, by Jaroslav Vogeltanz - CC BY-SA 3.0)
Hodowla suwaków na Uniwersytecie Ben Guriona na Negewie (źródło: Wikimedia, by Irina Khokhlova, CC BY-SA 3.0)
Na podstawie: Biblical Archeology Review - The Rose of Jericho—Symbol of the Resurrection