RYSUNKI NASKALNE Z PÓŁNOCNEGO IZRAELA UMOŻLIWIAJĄ WGLĄD W STAROŻYTNĄ KULTURĘ KAMIENIARSKĄ
Podczas rutynowej wycieczki do rezerwatu leśnego Yehudia na północny wschód od jeziora Kinneret inspektor Urzędu ds. Przyrody i Parków odkrył niezwykłe znalezisko archeologiczne: rysunki naskalne liczące około 4500 lat, przedstawiające różne zwierzęta.
Żłobienia zostały odkryte na ścianie dolmenu, jednokomorowego megalitycznego grobowca zbudowanego ze skał, z których niektóre znajdują się na Wzgórzach Golan i w Galilei.
W ubiegłym tygodniu czasopismo naukowe Asian Archeology opublikowało wyniki badań przeprowadzonych przez Urząd ds. Zabytków i Tel Hai Academic College, w których opisano odkrycia ze Wzgórz Golan (Sztuka naskalna w dolmenach Lewantu południowego [Rock art in south Levantine dolmens] autorstwa Gonena Sharona i Uriego Bergera). Rysunki otwierają okno na tajemniczy świat artystyczny starożytnej kultury kamieniarskiej odpowiedzialnej za budowę dolmenów.
Nie jest jasne, kiedy, dlaczego i przez kogo zbudowane zostały pierwsze dolmeny. Najstarsze, znajdujące się w Europie Zachodniej, datowane są na około 7000 lat. Archeolodzy wciąż nie wiedzą, kto wzniósł te dolmeny, co utrudnia ustalenie, w jakim celu je stawiano. Ogólnie są one uważane za groby lub komory grobowe, pomimo braku na to wyraźnych dowodów. W dolmenach lub w ich pobliżu znaleziono ludzkie szczątki, którym czasem towarzyszą artefakty. Nie można jednak udowodnić, że pozostałości te pochodzą z czasu, kiedy kamienie zostały pierwotnie ustawione.
W dolmenach inspektor ds. przyrody i parków zidentyfikował wygrawerowane zwierzęta z porożem, takie jak kozy górskie, antylopy i dzikie krowy. W innym dolmenie w północnym Izraelu ogromny kamień osłonowy został zaprojektowany jako ludzka twarz, a jeszcze inny ma różnorodne geometryczne kształty wyryte w skale.
Setki dolmenów zostały zbadane w Górnej Galilei i na Wzgórzach Golan, ale do tej pory cywilizacja, która je zbudowała, pozostaje tajemnicą. W ostatnich latach ponownie wzrosło zainteresowanie badaniami na Bliskim Wschodzie, a nowe badania przynoszą nowe odkrycia.
Według artykułu, „szczęśliwe odkrycie w 2012 r. rysunków wyrytych na suficie centralnej komory grobowej gigantycznego dolmenu na polu Shamir znacznie zmieniło nasz obecny stan wiedzy. Od czasu tego odkrycia sztukę naskalną odkryto w trzech dodatkowych miejscach. Ostatnie odkrycia zostały przedstawione w kontekście ich znaczenia dla szerszego fenomenu tajemniczych megalitycznych miejsc pochówków w Lewancie”.
Dolmen w rezerwacie Yehudiya (źródło: The Times of Israel)
Rysunki na dolmenie w rezerwacie Yehudiya (źródło: The Times of Israel)
Ilustracja z oznaczeniem rysunków z poprzedniego zdjęcia (źródło: The Times of Israel)
Rysunki na dolmenie na polu Shamir (źródło: The Times of Israel)
Ilustracja z oznaczeniem rysunków z poprzedniego zdjęcia (źródło: The Times of Israel)
Uri Berger z Urzędu ds. Zabytków (po lewej) i prof. Gonen Sharon w dolmenie w rezerwacie Yehudiya (źródło: The Times of Israel)
Dolmen w Kiriat Shemona z zarysem ludzkiej twarzy (źródło: The Times of Israel)
Dolmen w Kiriat Shemona z zarysem ludzkiej twarzy – widok z lotu ptaka (źródło: The Times of Israel)
Na podstawie:
- Tagi: dolmeny, dolmeny Lewantu, Galilea, Gonen Sharon, Izrael, Kinneret, Kiriat Shemona, rezerwat leśny Yehudia, Tel Hai Academic College, Uri Berger, Wzgórza Golan