RATUNEK W PAŁACU KRÓLEWSKIM

Księżniczka Alicja urodziła się w zamku Windsor w 1885 roku jako księżniczka Wiktoria Alicja Elżbieta Julia Marie. Jej rodzicami byli książę Ludwik Battenberg i księżniczka Wiktoria z Hesji, wnuczka królowej Wiktorii. Księżniczka była spokrewniona z większością europejskich rodzin królewskich.

Kiedy była małym dzieckiem, zdiagnozowano u niej głuchotę i w wieku ośmiu lat zaczęła biegle czytać z ruchu warg. Ta ułomność pomogła jej stać się szczególnie wrażliwą na osoby upośledzone i odrzucone.

Księżniczka Alicja poślubiła greckiego księcia Andrzeja w 1903 roku. Para miała pięcioro dzieci: cztery córki i syna – przyszłego księcia Edynburga i małżonka królowej Anglii Elżbiety II.

Podczas II wojny światowej księżniczka Alicja mieszkała w ateńskim pałacu swojego szwagra, greckiego księcia Jerzego, i pracowała dla Szwedzkiego i Szwajcarskiego Czerwonego Krzyża. Znalazła się w trudnej sytuacji, gdy po stronie niemieckiej walczyli zięciowie, a syn (przyszły książę Filip) – w brytyjskiej marynarce.

Ratunek dla Rachel Cohen i jej dzieci

Grecka rodzina królewska dobrze znała rodzinę Haimakiego Cohena, Żyda i byłego posła z Tricala w północnej Grecji. W 1941 roku, kiedy Niemcy napadły na Grecję, rodzina uciekła do Aten – wówczas jeszcze pod rządami Włoch, gdzie polityka antyżydowska była bardziej umiarkowana. Jednak okres względnego bezpieczeństwa trwał tylko do września 1943 r., kiedy to po kapitulacji Włoch wobec aliantów Niemcy zajęli Ateny i rozpoczęły się polowania na Żydów. W tym czasie zmarł Haimaki Cohen. Wdowa po nim, Rachela, i jej pięcioro dzieci szukały schronienia. Czterej synowie chcieli przedostać się do Egiptu i dołączyć do greckiego rządu na wygnaniu, który znajdował się w Kairze. Podróż okazała się jednak zbyt niebezpieczna dla ich matki i siostry. Księżniczka Alicja dowiedziała się o rozpaczliwej sytuacji rodziny i zaproponowała Racheli i jej córce Tilde schronienie w swoim domu. Później dołączył do nich jeden z synów, który nie mógł odbyć podróży do Egiptu i musiał wrócić do Aten.

Cohenowie przebywali w rezydencji księżniczki Alicji aż do wyzwolenia. Były chwile, kiedy Niemcy stawali się podejrzliwi, a księżniczka Alicja była nawet przesłuchiwana przez Gestapo. Wykorzystując swoją głuchotę, udawała, że nie rozumie ich pytań, dopóki nie zostawili jej w spokoju.

W styczniu 1949 roku księżniczka założyła zakon pielęgniarek greckokatolickich zakonnic – Chrześcijańskie Siostry Marty i Marii. Postanowiła wycofać się ze światowego życia i przeniosła się na wyspę Tinos. Po zamachu stanu pułkowników w Grecji w 1967 roku wróciła do Anglii i przeniosła się do Pałacu Buckingham, aby być blisko swojego syna i jego rodziny. Zmarła w Londynie w grudniu 1969 roku w wieku 84 lat.

Niedługo przed śmiercią księżniczka Alicja wyraziła życzenie, by pochowano ją w Jerozolimie obok jej ciotki, wielkiej księżnej Elżbiety Fiodorowny, która podobnie jak księżniczka Alicja została zakonnicą i założyła klasztor. Wielka księżna Fiodorowna zginęła podczas rewolucji rosyjskiej, a jej szczątki pochowano w kościele Marii Magdaleny w Ogrodzie Getsemane w Jerozolimie. W 1988 roku, dziewiętnaście lat po jej śmierci, trumna księżniczki Alicji została przeniesiona do krypty w Getsemane na Górze Oliwnej w Jerozolimie.

W 1993 roku Jad WaSzem nadał księżniczce Alicji tytuł Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. Rok później jej dzieci, książę Filip i księżna Zofia, udały się do Jad WaSzem i zasadziły drzewo na jej cześć. Podczas ceremonii książę Filip powiedział:

„Podejrzewam, że nigdy nie przyszło jej do głowy, że jej działanie było pod jakimkolwiek względem wyjątkowe. Była osobą o głębokiej wierze religijnej i uznałaby to za całkowicie ludzkie działanie wobec innych istot ludzkich w potrzebie”.

Rachel i Haimaki Cohen z Jerzym, królem Grecji, podczas wizyty rodziny królewskiej (źródło: Yad Vashem)

Rodzina Cohenów – od lewej do prawej: Tilde Cohen, Alfred Cohen, Haimaki Cohen i Rachel Cohen w 1941 roku (źródło: aish.com)

Książę Filip składa wieniec w Jad WaSzem w 1944 roku (źródło: aish.com)

Drzewo księżniczki Alicji w Alei Sprawiedliwych w Jad WaSzem (źródło: aish.com)

Książę Filip sadzi drzewo upamiętniające jego matkę – Jad WaSzem, 1994 r. (źródło: Yad Vashem)

Evy Cohen i Philippe Cohen, potomkowie Rachel Cohen, której księżniczka Alicja udzieliła schronienia (źródło: aish.com)

---

Na podstawie: Yad Vashem - Princess Alice