NOWE MUZEUM W JEROZOLIMIE

Opracowanie Kasia Śmiałkowska | Opublikowane w piątek, 23 października 2020

Przez kilkanaście lat charakterystyczny kompleks Schnellera przy ulicy Malchei Yisrael w Jerozolimie pozostawał w stanie uśpienia i porzucenia.

Obecnie XIX-wieczny zespół budynków przechodzi masową renowację, aby przekształcić się w Beit HaKehillot (Dom Gmin), interaktywne muzeum dziedzictwa żydowskiego i centrum kultury.

„Nie będzie to kolejne nudne muzeum pełne artefaktów, o których zapomina się po 10 minutach. Będzie to święto kultury żydowskiej, które sprawi, że odwiedzający będą podekscytowani tym, że stanowią część narodu żydowskiego” – mówi Hanan Benayahu, dyrektor Kehillot Yisrael Institute.

Przez ostatnich 50 lat Kehillot Yisrael stworzył największe prywatne archiwum oryginalnych żydowskich rękopisów, listów, książek, piosenek i opowieści. Instytut udokumentował cyfrowo 1,8 miliona stron, certyfikatów i dokumentów historycznych oraz opublikował ponad 700 książek.

„Wszyscy mamy korzenie w różnych społecznościach, ale czy mamy jakiś pomysł, jak połączyć się z tymi korzeniami? Możliwość doświadczenia bogactwa każdej społeczności – jej zwyczajów, literatury, sztuki poetyckiej, muzyki, liturgii i opowieści ludowych – stworzy poczucie więzi, bez względu na to, skąd pochodzi twoja rodzina”.

Kapsuła czasu

Niemiecki misjonarz protestancki Johann Ludwig Schneller postawił pierwszy budynek na terenie kompleksu w 1860 roku, aby opiekować się syryjskimi sierotami. Kampus stopniowo powiększał się o szkołę dla niewidomych, kilka fabryk, prasę drukarską, warsztaty garncarskie, akademiki, stajnie i inne budynki.

W 1940 r. siły brytyjskie deportowały cały niemiecki personel i zamieniły kompleks w zamknięty obóz wojskowy zawierający największe zapasy amunicji na Bliskim Wschodzie. Budynek ponownie zmienił właściciela w 1948 roku, po opuszczeniu obozu przez Brytyjczyków.

Hagana – prekursor Izraelskich Sił Obronnych – wykorzystywała go jako bazę operacyjną podczas izraelskiej wojny o niepodległość. Kompleks Schnellera służył jako baza IDF do 2008 roku.

W międzyczasie wokół kompleksu odkryto łaźnię, winiarnię i inne budowle pochodzące z czasów drugiej świątyni i wczesnego okresu rzymskiego. Renowacja i prace wykopaliskowe wewnątrz kompleksu ujawniły ślady łaźni tureckiej i kilku starożytnych studni.

„Schneller Compound to wirtualna kapsuła czasu ze 150-letniej historii Jerozolimy” – mówi Moshe Shapiro, główny architekt projektu.

„Obejmuje ona historię narodu żydowskiego od czasu zniszczenia Jerozolimy do stanu przedpaństwowego, okresu brytyjskiego, czasów podziemia i nie tylko. Ten nowy projekt, mieszczący się w dawnym nieżydowskim budynku, honoruje żydowskie dziedzictwo i kulturę oraz zamyka krąg”.

Przebudowa ma trwać około dwóch lat.

Brodzący przy brzegu, pływacy, nurkowie głębinowi

Muzeum jest projektowane przez Berenbaum Jacobs Associates (BJA) – firmę, która tworzy cyfrowe instalacje medialne dla muzeów, wystaw specjalnych, atrakcji turystycznych i miejsc pamięci na całym świecie.

Projekt skupi się na zaangażowaniu zwiedzających w wieku szkolnym, „którzy chcą zrozumieć, dlaczego muzeum żydowskiego dziedzictwa ma związek z ich życiem. Najnowocześniejsza technologia to tylko część tego przedsięwzięcia”.

Projektanci chcą, aby każdy typ zwiedzających – nazywa ich „brodzącymi w płytkiej wodzie, pływakami i nurkami głębinowymi” – mógł oglądać muzeum wspólnie i doświadczać różnych elementów na takim poziomie, jaki sobie życzą.

W Beit HaKehillot będą dostępne okulary do oglądania wirtualnej rzeczywistości powstałej z połączenia świata prawdziwego i wirtualnego. Być może będzie można w nim doświadczyć przejażdżki „wielką windą ze ścianami z ciekłego kryształu”, zjeżdżającą do starożytnej cysterny na wodę, gdzie film przedstawi „wszystkie »radykalne« ideały, które po raz pierwszy ogłosili Żydzi, takie jak równość ludzi i świadomość środowiska”.

Jedno z projektowanych pomieszczeń w muzeum (źródło: israel21c.org)