W ZIMOWYM PAŁACU W JERYCHU KRÓL HEROD HODOWAŁ… BONZAI
Wygląda na to, że architektoniczne zdolności Heroda przejawiały się również w bardziej wyrafinowanym planowaniu obiektów o niewielkiej skali. Badanie jednego z ogrodów w królewskim pałacu zimowym w Jerychu, niedaleko Morza Martwego, wykazało, że rosły tam miniaturowe wersje dużych roślin ozdobnych. Na środku pustyni król Herod najwyraźniej wyhodował dorodne odmiany bonzai rozmaitych sosen, cyprysów, cedrów, oliwek i innych drzew.
Hipoteza ta opiera się na analizie skamieniałego pyłku znalezionego w próbkach gleby z ogrodu oraz na odkryciach archeologicznych na tym stanowisku.
Archeolodzy odkryli prostokątny dziedziniec o wymiarach 7,5 na 16,5 metra, otoczony chodnikiem z kolumnami oraz małym pomieszczeniem na jednym końcu – wszystko to było elegancko ozdobione sztukaterią z motywami roślinnymi. Na dziedzińcu w równych rzędach leżały dziesiątki małych ceramicznych garnków z otworem w dnie. Te „ollae perforatae” (łac. perforowane donice) były znane z ogrodów w całym Cesarstwie Rzymskim, ale nigdy nie znaleziono ich w tak dużej liczbie w jednym miejscu. Archeolodzy zastanawiali się, do czego służyły.
Analiza próbek gleby wykazała obecność pyłku sosny, cedru, cyprysu, palmy orientalnej i palmy daktylowej, a także dużych krzewów, takich jak mirt i laur. Większość tych roślin, typowych dla bardziej wilgotnego klimatu śródziemnomorskiego, nie rosłaby na pustyni otaczającej pałac, więc jedyne możliwe źródło tego pyłku musiałoby rosnąć w donicach znajdujących się w ogrodzie.
Małe doniczki pomogłyby zachować wodę w suchym lokalnym klimacie, ale ich użycie do tak dużych drzew ograniczyłoby również wzrost korzeni, powodując zahamowanie wzrostu roślin. Wraz z pewnym ozdobnym przycinaniem stworzyłoby to karłowate wersje tych zwykle bardzo dużych drzew.
Na podstawie lokalizacji próbek pyłku w ogrodzie wnioskuje się, że jedynymi drzewami posadzonymi poza doniczkami, którym pozwolono na wzrost do ich naturalnych rozmiarów, były palmy daktylowe. Zostało to prawdopodobnie zrobione w celu zwiększenia wizualnego efektu posiadania miniaturowych wersji dużych drzew, takich jak sosna i cedr, które normalnie rosną znacznie wyżej niż palmy.
Karłowate rośliny prawdopodobnie nie osiągnęły stopnia miniaturyzacji japońskich bonzai, co wiąże się z bezpośrednim przycinaniem korzeni rośliny, ale nadal zadziwiały gości Heroda swoim nienaturalnie małym rozmiarem.
Artystyczna rekonstrukcja
Na podstawie: Facebook - Talmudic Archaeology