6-LETNI CHŁOPIEC ODKRYWA 3500-LETNIĄ GLINIANĄ TABLICZKĘ

Sześcioletni Imri Elya z kibucu Nirim niedaleko Strefy Gazy udał się w marcu na wycieczkę ze swoimi rodzicami, by zwiedzić stanowisko archeologiczne Tel Jemmeh w pobliżu Kibucu Re'im. Jego uwagę zwrócił nagle mały, kwadratowy gliniany przedmiot o wymiarach 2,8 na 2,8 cm. Zaciekawiony chłopiec podniósł przedmiot i dostrzegł dwie wyryte na nim postacie. Rodzice Imriego skontaktowali się z Urzędem ds. Zabytków i przekazali znalezisko Departamentowi Skarbu Narodowego.

Po sfotografowaniu i udokumentowaniu artefaktu w cyfrowych laboratoriach fotograficznych IAA archeolodzy zdali sobie sprawę, że jest to rzadkie znalezisko, do tej pory nie widziane na wykopaliskach archeologicznych w Izraelu.

Według archeologów Saara Ganora, Itamara Weissbeina i Orena Szmueli z IAA artefakt to odcisk podobny do rzeźbionego wzoru, a na jego tylnej stronie przetrwały odciski palców artysty. Tabliczka przedstawia wizerunek mężczyzny prowadzącego jeńca: ważna osoba, ubrana w spódnicę, trzyma mężczyznę, którego ręce są związane za plecami.

Naukowcy twierdzą, że na twórcę tej tabliczki wpływ miały podobne reprezentacje znane w sztuce starożytnego Bliskiego Wschodu. Związani więźniowie widoczni bywają na płaskorzeźbach i artefaktach znalezionych w Egipcie i na północnym Synaju.

Chociaż tabliczka nie została znaleziona podczas zorganizowanych wykopalisk archeologicznych, naukowcy szacują na podstawie podobieństw do sztuki egipskiej i lokalnej sztuki kananejskiej, że artefakt należy datować na późną epokę brązu (między XII a XV wiekiem p.n.e).

Scena przedstawiona na tabliczce rodzi ciekawe pytania o jej tło historyczne. W tym okresie imperium egipskie rządziło Kanaanem, który został podzielony na państwa-miasta władane przez lokalnych królów. Z listów wysłanych przez królów kananejskich z tego okresu do Egiptu (listy El Amarna) wiadomo, że między miastami kananejskimi istniały wewnętrzne walki i konflikty o sprawowanie kontroli.

W badaniach archeologicznych Tel Jemmeh jest utożsamiany z kananejskim miastem Yurza – jednym z najsilniejszych miast kananejskich na południu kraju. Badacze Ganor, Weissbein i Shmueli z IAA uważają, że wizerunek na tabliczce symbolicznie opisuje walki o władzę między miastem Yurza a jednym z miast w pobliżu Tel – być może Gazą, Aszkelonem lub Lachisz, lub też walkę nomadów zamieszkałych na Negewie. Badacze uważają, że „scena uwieczniona na artefakcie pochodzi z opisów parad zwycięstwa; stąd tabliczka powinna zostać zidentyfikowana jako opowieść przedstawiająca panowanie władcy nad wrogami. Otwiera to wizualne okno do zrozumienia walki o dominację na południu kraju w okresie kananejskim”.

Zdaniem Pablo Betzera, archeologa IAA z dystryktu południowego, „zabytki są naszym dziedzictwem kulturowym i każdy z nich stanowi uzupełnienie całej układanki historii kraju. Ogromne znaczenie ma przekazywanie znalezisk archeologicznych do Departamentu Skarbu Narodowego, gdzie mogą zostać zbadane i zaprezentowane szerszej publiczności. Przyniesienie tabliczki do Urzędu ds. Zabytków przez Imriego i jego rodziców świadczy o wartości edukacji i ich właściweje postawie obywatelskiej. Dobra robota!”.

(źródło: Israel Antiquities Authority)

(źródło: Israel Antiquities Authority)

---

Na podstawie: The Jewish Press - 6-Year-Old Boy Discovers 3,500-Year-Old Tablet